Βασίλειος Μαρτζούκος*: ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ «ΜΑΕΣΤΡΟΙ» ΔΙΑΚΡΑΤΙΚΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ.

Posted in ΕλεύθερηΓνώμη

Οι διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας χαρακτηρίζονται ως ιδιάζουσες, σύνθετες και ακραίες περιπτώσεις κατά τις οποίες διακυβεύονται ζωτικά εθνικά συμφέροντα, υπάρχει η αντίληψη και η διάχυτη αίσθηση αμέσου ή επικειμένης απειλής, είναι πιθανή η χρήση στρατιωτικής ισχύος και χρειάζεται να ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις υπό χρονική πίεση, σε καθεστώς αβεβαιότητος. Κατά τις περιόδους αυτές δοκιμάζεται άμεσα η απόδοση του Εθνικού Συστήματος Χειρισμού Κρίσεων (ΕΘΣΥΧΚ) και των αρμοδίων θεσμικών οργάνων που το αποτελούν, κυρίως όμως δοκιμάζεται η εμπειρία, η γνώση και η αντοχή (φυσική και ψυχική) των εμπλεκομένων πολιτικών ηγετών οι οποίοι έχουν την ευθύνη του όλου χειρισμού της κρίσεως. Οι διακρατικές κρίσεις απαιτούν πολιτικούς «μαέστρους» οι οποίοι είναι σε θέση να εναρμονίζουν το σύνολο των εθνικών μέσων (διπλωματικών, στρατιωτικών, οικονομικών, επικοινωνιακών, αξιακών, κοινωνικών, πολιτισμικών κ.λπ.) με κατάλληλο μείγμα στρατηγικών, προς επίτευξη των εκάστοτε Αντικειμενικών Σκοπών οι οποίοι υπηρετούν τα Εθνικά Συμφέροντα.
Στην ελληνική πραγματικότητα οι παρελθούσες διακρατικές κρίσεις άμυνας και ασφάλειας σχετίζονται με την Τουρκία και στην συντριπτική τους πλειοψηφία απέβησαν αρνητικές για τα Εθνικά μας Συμφέροντα. Τελευταία από αυτές υπήρξε η κρίση των Ιμίων το 1996, της οποίας ο χειρισμός θα διδάσκεται για πάντα ως κλασσικό παράδειγμα προς αποφυγήν. Κατά την κρίση αυτή έγιναν σφάλματα σε όλα τα επίπεδα αλλά κυρίως αποκαλύφθηκε το γνωστικό και εμπειρικό έλλειμμα των αρμοδίων πολιτικών. Έκτοτε έχουν γίνει βήματα βελτιώσεως του ΕΘΣΥΧΚ (τουλάχιστον σε επίπεδο Ενόπλων Δυνάμεων) αλλά δεν έχουν υπάρξει μέχρι στιγμής συνολικές δομικές, θεσμικές βελτιωτικές μεταβολές. Είναι χαρακτηριστικό ότι για την κρίση των Ιμίων, πέραν των επί μέρους αναλύσεων των πρωταγωνιστών της ή κάποιων δημοσιογραφικών αναφορών, δεν έχει γίνει επίσημη κρατική και σε βάθος μελέτη, προκειμένου να αντιμετωπισθούν συνολικά οι τρωτότητες του ΕΘΣΥΧΚ.
Στα πλαίσια του Δημοκρατικού μας συστήματος είναι απολύτως πιθανό, αναμενόμενο, θεμιτό και κατανοητό την θέση ενός Πρωθυπουργού ή Υπουργού (και Υφυπουργού) μέλους του ΚΥΣΕΑ (άμεσα δηλαδή εμπλεκομένου με τον χειρισμό κρίσεων), να καταλάβει ένα πολιτικό πρόσωπο δίχως εμπειρία στα θέματα αυτά (π.χ. γιατρός, δικηγόρος, μηχανικός, επιχειρηματίας κ.λπ.). Αυτό που επιβάλλει η κοινή λογική, η πολιτική ηθική και στοιχειώδες αίσθημα ευθύνης, είναι άμα τη αναλήψει των κρισίμων αυτών καθηκόντων να αποκτάται το ταχύτερο και να διατηρείται ανάλογα, το απαιτούμενο γνωστικό και εμπειρικό επίπεδο, μέσω θεσμοθετημένων σχετικών ενημερώσεων, σεμιναρίων και ουσιαστικής συμμετοχής της πολιτικής ηγεσίας σε σχετικές ασκήσεις. Δίχως την προϋπόθεση αυτή, κατά την διάρκεια μίας πραγματικής μελλοντικής κρίσεως θα είναι πολύ αργά για να αποκτηθούν ακόμη και στοιχειώδεις γνώσεις και εμπειρίες χειρισμού της και λήψεως ορθών αποφάσεων, με καθοριστικά δυσμενείς επιπτώσεις στην τελική έκβαση.
Όταν κατά την διάρκεια ευρείας κλίμακος προγραμματισμένων εθνικών ασκήσεων χειρισμού κρίσεων (π.χ. στο ΥΠΕΘΑ, στην Σχολή Εθνικής Άμυνας κ.λπ.), κατά τις οποίες εκπαιδεύεται συστηματικά το στρατιωτικό και εν μέρει το διπλωματικό προσωπικό, δεν παρατηρείται ανάλογος ζήλος συμμετοχής εκ μέρους των προαναφερθέντων πολιτικών προσώπων (αυτών δηλαδή οι οποίοι χειρίζονται την κρίση και λαμβάνουν τις κρίσιμες αποφάσεις), προκαλείται εύλογη ανησυχία και ερωτηματικά. Άραγε έχουν την πεποίθηση ότι γνωρίζουν τα σχετικά αντικείμενα; Πιστεύουν ότι αρκεί η εισήγηση των υφισταμένων τους; Νομίζουν ότι υπό πραγματική χρονική και ψυχολογική πίεση θα υπάρχει χρόνος για «φροντιστηριακά» βασικά μαθήματα στο πλέον σύνθετο ίσως αντικείμενο των διεθνών σχέσεων; Υπάρχουν καθημερινά θέματα υψηλότερης προτεραιότητος από την απόκτηση δυνατότητος αξιόπιστου και αποτελεσματικού χειρισμού κρίσεων; Τα παθήματα προηγουμένων κρίσεων τους αφήνουν ασυγκίνητους; Δεν τους παραδειγματίζει η οργανωτική και εκπαιδευτική πρακτική πολιτικών ηγεσιών άλλων κρατών; Απλώς αδιαφορούν; Επαφίενται στον από μηχανής Θεό; Γνωρίζουν κάτι που δεν γνωρίζουμε;
Η αναθεωρητική, περιφερειακή, νεο-οθωμανική, επεκτατική τουρκική πολιτική σε βάρος της Ελλάδος είναι δεδομένη. Οι απειλές και προκλήσεις αποτελούν μέρος των καθημερινών ειδήσεων και επιτυγχάνουν σταδιακά και αναίμακτα τις τουρκικές επιδιώξεις («γκριζάρισμα» του Αιγαίου, θαλάσσιες ζώνες και casus belli, ανασφάλεια νησιωτών, «γαλάζιες πατρίδες», Κύπρος, Θράκη, ενεργειακά κοιτάσματα, εναέριος χώρος, έρευνα - διάσωση κ.λπ.). Η υλική διαφορά στρατιωτικής ισχύος αυξάνεται ραγδαία υπέρ του αντιπάλου (ποσοτικά και ποιοτικά), στηριζόμενη μάλιστα σε μία επαρκή εγχώρια πολεμική βιομηχανία η οποία εξάγει σημαντικό αμυντικό υλικό σε τρίτες χώρες.
Η ένταση με την Τουρκία έχει πλέον καταστεί η καθημερινή μας κανονικότητα και ασφαλώς οι εξάρσεις της εντάσεως αυτής και η μετατροπή τους σε επόμενες κρίσεις αποτελούν θέμα χρόνου. Το διεθνές περιβάλλον είναι συγκυριακά ευνοϊκό για την Ελλάδα (σχέσεις Τουρκίας - Δύσεως) η οποία θα πρέπει να εκμεταλλευθεί την στρατηγική αυτή ευκαιρία. Οι συμμαχίες και οι «άξονες» συνεργασίας είναι επιθυμητοί. Σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να λησμονείται ότι το διεθνές περιβάλλον είναι ευμετάβλητο και ότι οι συμμαχίες δεν εγγυώνται άμεσα και απτά τα Εθνικά μας Συμφέροντα. Στην Ελλάδα της «μακαριότητος» θα έπρεπε να έχουν αναληφθεί τολμηρές ενέργειες σε ολόκληρο το φάσμα του τομέα της άμυνας και ασφάλειας (εφικτές οικονομικά) προ πολλού και ανεξαρτήτως «πολιτικού κόστους». Μία από τις ενέργειες αυτές είναι η δομική βελτίωση του ΕΘΣΥΧΚ με ιδιαίτερη έμφαση στην κατάλληλη, θεσμοθετημένη και συστηματική προετοιμασία της εμπλεκομένης στον χειρισμό κρίσεων πολιτικής ηγεσίας (καθώς και των βουλευτών μελών της επιτροπής εξωτερικών και άμυνας της Βουλής). Η εστίαση της προσπάθειας στον τομέα αυτό και η σκληρή ενορχηστρωμένη εργασία από τον καιρό της ειρήνης, είναι δυνατόν να μετατρέψει μία μελλοντική κρίση σε εθνική ευκαιρία. Ας μην ξεχνούν οι πολιτικοί μας ταγοί ότι «Κυβερνάν εστί προβλέπειν».
14 – Απριλίου – 2019
Αντιναύαρχος ε.α. Β. Μαρτζούκος ΠΝ
Επίτιμος Διοικητής ΣΝΔ
Πρόεδρος ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. 

Χρήστος Μηνάγιας- Κώστας Λουκόπουλος: Αποκωδικοποιούμε την Τουρκία του Ερντογάν σήμερα - Liberal

Posted in ΕλεύθερηΓνώμη

 

Η Τουρκία δεν είναι ούτε υπερδύναμη, ούτε μεγάλη δύναμη, ούτε περιφερειακή δύναμη, αλλά είναι μια χώρα που έχει τις δυνατότητες να παρεμβαίνει στρατιωτικά, πολιτιστικά και οικονομικά σε περιφερειακό επίπεδο, επισημαίνει σε συνέντευξή του στο liberal.gr, o αναλυτής Χρήστος Μηνάγιας, προσθέτοντας πως η σχέση της με τις ΗΠΑ δημιουργεί ευκαιρίες αλλά και κινδύνους - ασύμμετρες απειλές.

Τα όσα συμβαίνουν στην γειτονική μας Τουρκία αναντίρρητα δημιουργούν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον στην χώρας μας. Από το αποτέλεσμα των εκλογών, τη διαμόρφωση των σχέσεων με ΗΠΑ και Ρωσία, μέχρι τη στάση της σε θέματα που αφορούν στο Αιγαίο και την Ανατ. Μεσόγειο.

Ο αναλυτής –συγγραφέας κ. Χρήστος Μηνάγιας, ο οποίος παρακολουθεί σε επαγγελματικό επίπεδο την Τουρκία για πολλά χρόνια και συνεπώς γνωρίζει όσο λίγοι την γειτονική χώρα, αναλύει την παρούσα κατάσταση μετά τις τελευταίες εξελίξεις και δίνει τις εκτιμήσεις του.

Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Λουκόπουλο*

- Πόσο ισχυρός είναι ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν μετά τις συνεχείς εκκαθαρίσεις, την αλλαγή του Συντάγματος και τη νέα πολιτική πραγματικότητα του προεδρικού συστήματος;

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, μετά την απόπειρα πραξικοπήματος στις 15-07-2016 και μέχρι τις 01-11-2018, αποστρατεύθηκαν 14.729 στελέχη των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων εκ των οποίων, 150 ανώτατοι αξιωματικοί, 7.595 αξιωματικοί, 5.723 μόνιμοι υπαξιωματικοί, καθώς επίσης 1.261 εξειδικευμένοι και συμβασιούχοι οπλίτες. Για αντιμετώπιση του προβλήματος έλλειψης μόνιμου-επαγγελματικού προσωπικού, προσελήφθησαν 49.313 στελέχη εκ των οποίων, 4.653 αξιωματικοί, 8.373 μόνιμοι υπαξιωματικοί, 26.244 εξειδικευμένοι οπλίτες και 10.043 συμβασιούχοι οπλίτες.

Συνεπώς διαπιστώνεται ότι, εκκρεμεί η πλήρωση 2.942 θέσεων αξιωματικών (ανώτατων, ανώτερων και κατώτερων) κάτι το οποίο θα αποκατασταθεί σε 1-2 έτη περίπου. Αντιθέτως, οι κενές θέσεις των μόνιμων υπαξιωματικών αυξήθηκαν κατά 2.650, καθώς επίσης των εξειδικευμένων και συμβασιούχων οπλιτών κατά 35.026. Επίσης, με τις παρεμβάσεις αυτές, το 2018, η συνολική δύναμη του στρατιωτικού προσωπικού των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων επανήλθε στο επίπεδο του 2015, δηλαδή ένα έτος πριν από το πραξικόπημα, με την εξής ποιοτική διαφορά: το ποσοστό του επαγγελματικού στρατιωτικού προσωπικού το 2015 ήταν 39,97%, ενώ το 2018 αυτό αυξήθηκε στο 47,71% με ό,τι αυτό συνεπάγεται αναφορικά με τις επιχειρησιακές δυνατότητες των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων.

Σε ό,τι έχει να κάνει με τη νέα δομή του προεδρικού συστήματος στην Τουρκία, αυτό βρίσκεται στο τελικό στάδιο της ολοκλήρωσης του. Ειδικότερα:

-Πρόκειται για μια πολύπλοκη δομή.

-Συγκροτήθηκαν μηχανισμοί άμεσης και αξιόπιστης ενημέρωσης του προέδρου Δημοκρατίας από άτομα της απολύτου εμπιστοσύνης του.

-Συγκροτήθηκαν όργανα ελέγχου, συντονισμού και αξιολόγησης του έργου του κρατικού μηχανισμού ειδικά στους τομείς ασφάλειας, άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, οικονομίας και πολιτισμού.

-Η διαχείριση των κρίσεων πραγματοποιείται από το νεοσυγκροτηθέν στην προεδρία της Δημοκρατίας Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων προκειμένου να μειωθεί στο ελάχιστο ο χρόνος λήψης αποφάσεων και η έκδοση των αντίστοιχων διαταγών προς τους αρμόδιους Φορείς.

- Η διαχείριση της προβολής της ήπιας ισχύος (soft power) τόσο στο εσωτερικό της χώρας, όσο και στο εξωτερικό εντάχθηκε σε μια κάθετη δομή διοικήσεως υπό το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. Αυτό προέκυψε από την αναγκαιότητα να προβληθούν έτι περαιτέρω η τουρκική ιστορία, ο τουρκικός πολιτισμός, η τουρκική γλώσσα, καθώς επίσης να υπάρξει συντονισμός στην κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική διείσδυση στις χώρες όπου διαβιούν Τούρκοι της διασποράς και μειονότητες (τουρκικές, τουρκόφωνες και μουσουλμανικές) τις οποίες η Άγκυρα επιδιώκει να τις μετατρέψει σε τουρκικές.

Αναμφίβολα, οι προαναφερθείσες παρεμβάσεις, μεταξύ άλλων, έχουν ως βασικό στόχο να ενεργήσουν αποτρεπτικά σε όποιον επιδιώξει να αμφισβητήσει την κυριαρχία του Ταγίπ Ερντογάν τόσο στο εσωτερικό της χώρας, όσο και σε περιοχές ενδιαφέροντος της Τουρκίας στο εξωτερικό.

-Πως βλέπετε να εξελίσσονται οι σχέσεις της Τουρκίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες παράλληλα με αυτές με τη Ρωσία;

Η Τουρκία δεν είναι ούτε υπερδύναμη, ούτε μεγάλη δύναμη, ούτε περιφερειακή δύναμη, αλλά είναι μια χώρα που έχει τις δυνατότητες να παρεμβαίνει στρατιωτικά, πολιτιστικά και οικονομικά σε περιφερειακό επίπεδο. Επίσης, οι βασικοί στόχοι της εθνικής πολιτικής της Άγκυρας έχουν να κάνουν με την τουρκική αντίληψη ότι, μια ανεξάρτητη εσωτερική πολιτική και οικονομική ισχύς θα έχει ως αποτέλεσμα τη δυνατότητα ενάσκησης μιας ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής σε έναν ευρύ γεωγραφικό χώρο εξοπλισμένη με την ιστορία και την πολιτιστική ταυτότητα. Φυσικά, η ανεξαρτησία στην εσωτερική πολιτική φαίνεται ότι έχει επιτευχθεί με τη νέα δομή του προεδρικού συστήματος. Όμως, αυτό που προκαλεί αμφιβολίες είναι η ανεξαρτησία της τουρκικής οικονομίας, η οποία εκτιμάται ότι δεν θα επιτευχθεί πριν από το τέλος του 2020.

Επιπρόσθετα, η Άγκυρα εκτιμά ότι, η απόφαση της να τηρεί ίσες αποστάσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας μπορεί να δημιουργεί προβλήματα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, ωστόσο τελικά θα αναβαθμισθεί το περιφερειακό και εν μέρει το παγκόσμιο προφίλ της.

Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι, η πολιτική επικαιρότητα της Τουρκίας είναι και θα συνεχίσει να είναι επικεντρωμένη σε τέσσερα θέματα: στους γκιουλενιστές, στην οικονομική κρίση που διέρχεται η χώρα, στις περιφερειακές εξελίξεις, καθώς επίσης στα προβλήματα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής με τις Ηνωμένες Πολιτείες όπως, οι S-400, τα F-35 και η απόφαση της Άγκυρας να ενεργεί αυτόνομα στη Συρία. Προφανώς, όλα αυτά έχουν ως συνέπεια η Τουρκία να χαρακτηρίζεται ως μια χώρα που απομακρύνεται από τη Δύση και ως μια σύμμαχος του ΝΑΤΟ που δεν εμπνέει εμπιστοσύνη και θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Μάλιστα, το γεγονός ότι, η Τουρκία τείνει να συμπεριληφθεί από τους Αμερικανούς στην κατηγορία των χωρών που επιβάλλονται κυρώσεις (όπως η Ρωσία, το Ιράν και η Βενεζουέλα) αναμφίβολα θα πρέπει να τύχει ιδιαίτερης αξιολόγησης από την ελληνική πλευρά όχι μόνο για τις ευκαιρίες που δημιουργούνται αλλά και για τους κινδύνους-ασύμμετρες απειλές που μπορεί να προκύψουν.

- Τι επιδιώκει η Τουρκία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά την επίσκεψη Τσίπρα στην Άγκυρα; Πιστεύετε ότι η συζήτηση περί ΜΟΕ μπορεί να οδηγήσει τελικά σε μια συνδιαχείριση και μακροπρόθεσμα να ανοίξει την ατζέντα και συγκυριαρχία στο Αιγαίο; Ποίοι είναι κατά την εκτίμηση σας οι στρατηγικοί στόχοι της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο σχετικά με τα ενεργειακά;

Στο νέο δόγμα χρησιμοποίησης της τουρκικής ναυτικής ισχύος αναγράφεται ότι θα συνεχισθούν οι αεροναυτικές δραστηριότητες στο Αιγαίο στα πλαίσια: της αρχής της αμοιβαιότητας, των συμμαχικών σχέσεων, της καλής γειτονίας, των δικαιωμάτων στις ανοικτές θάλασσες που πηγάζουν από το Διεθνές Δίκαιο, της αρχής της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, των ισορροπιών της Συνθήκης της Λωζάνης και των δικαιωμάτων της Τουρκίας που πηγάζουν από τις Διεθνείς Συμφωνίες. Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την «επανερμηνεία» των Διεθνών Συνθηκών που επιδιώκει η Άγκυρα, εντάσσονται σε μια στρατηγική της οποίας ο κύριος αντικειμενικός σκοπός εστιάζεται στην αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο.

Πρέπει ακόμη να σημειωθεί ότι, η σημασία που δίδει η Τουρκία για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο προσεγγίζονται ιδιαίτερα αποκαλυπτικά από τον Τούρκο καθηγητή πανεπιστημίου Çağrı Erhan και στενό συνεργάτη του Ερντογάν στο ακόλουθο κείμενο που δημοσιεύθηκε στις 03-02-2019, δύο ημέρες πριν την επίσκεψη του πρωθυπουργού της Ελλάδος στην Τουρκία:

«Πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, σε κανενός το μυαλό δεν υπήρχε η σκέψη ότι, η Τουρκία δεν αποτελείται μόνο από χερσαίο χώρο, αλλά από θαλάσσιο και εναέριο χώρο. Τις περισσότερες φορές μας έκαναν να ξεχάσουμε ότι αυτή η πολύτιμη χώρα που περιβάλλεται από θάλασσα στις τρεις πλευρές της, ταυτόχρονα, είναι και μια Γαλάζια Πατρίδα (Mavi Vatan). Την περίοδο που το ξεχάσαμε αυτό, μας έλειψε η βούληση και το σθένος να εκμεταλλευθούμε τα αγαθά που μας αναλογούν σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Σε κάποια χρονική περίοδο, οι γείτονες μας, με τους οποίους μοιραζόμαστε την ίδια θάλασσα, μερικές φορές διαστρέβλωσαν το Διεθνές Δίκαιο και προέβησαν σε μονομερείς ενέργειες ύπουλα και πονηρά επειδή νόμισαν ότι, εμείς θεωρούμε τις ακτές ως την τελική συνοριακή γραμμή όπου σταματάει η πατρίδα μας. Οι χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, πλην της Τουρκίας, προσπάθησαν να περάσουν ένα μήνυμα σε όλον τον κόσμο ότι, αυτές επιθυμούν μέσω μιας ενεργειακής συνεργασίας να φέρουν την ηρεμία στην περιοχή. Όσοι δρομολογούν αυτά τα τετελεσμένα νομίζουν ότι, κατά τη διάρκεια που αυτοί θα προσπαθούν να επιβάλουν την κυριαρχία τους στη Μεσόγειο η Τουρκία απλώς θα παρακολουθεί ως θεατής όλες αυτές τις εξελίξεις. Σε όσους δεν αντιλήφθηκαν ακόμη, ούτε το τι θέλει να πράξει η Τουρκία, ούτε τις αλλαγές που έγιναν στην τουρκική στρατηγική για τη Μεσόγειο μετά την εξάλειψη του προβλήματος της FETÖ (Τρομοκρατική Οργάνωση των Φετουλλαχιστών), διατυπώνουμε τις επίσημες θέσεις μας με πέντε φράσεις: α. Η Τουρκία θα υπερασπισθεί τα νόμιμα και κυριαρχικά δικαιώματα της σε όλες τις περιοχές της θαλάσσιας δικαιοδοσίας της στη Μεσόγειο, τις οποίες είτε ανακήρυξε είτε δεν ανακήρυξε ακόμη. β. Η Τουρκία θα ανταπαντήσει σε κάθε είδους παραβίαση που θα γίνει στη Γαλάζια Πατρίδα (Mavi Vatan), όπως έπραξε στις παραβιάσεις που έγιναν στον τουρκικό χερσαίο χώρο. γ. Η Τουρκία δεν θα επιτρέψει σε καμία δύναμη να σφετερισθεί το μερίδιο της “KKTC” (σ.σ. ψευδοκράτος στην κατεχόμενη Κύπρο) από τον πλούτο της Μεσογείου. δ. Η Τουρκία θα υπερασπισθεί τα δικαιώματα της “KKTC” με τον ίδιο τρόπο που υπερασπίζεται τα δικά της δικαιώματα. ε. Η Τουρκία θα τηρήσει την ίδια στάση και συμπεριφορά έναντι όλων των κρατών που επιθυμούν μια ακριβοδίκαιη συνεργασία στη Μεσόγειο στο πλαίσιο μιας ειλικρινούς και καλόπιστης αντίληψης».

Διαπιστώνεται δηλαδή ότι, η Τουρκία θέτει το εξής δίλημμα: «ή συνεργασία (συνεκμετάλλευση) χωρίς να προηγηθεί χρήση βίας, ή συνεργασία (συνεκμετάλλευση) μετά από τη χρήση βίας». Φυσικά δεν είναι τόσο σημαντικό τι δίλημμα θέτουν οι Τούρκοι σε εμάς, αλλά τι δίλημμα έχουμε θέσει εμείς στους Τούρκους. Πάντως, εκτιμάται ότι, σύμφωνα με τους τουρκικούς σχεδιασμούς, μέχρι το τέλος του Φθινοπώρου πιθανόν να υπάρξουν σχετικές εξελίξεις «και στο πεδίο των επιχειρήσεων και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

-Πως αξιολογείτε τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών στην Τουρκία στις 31-03-2019;

Στο σύνολο της τουρκικής επικράτειας τα εκλογικά ποσοστά της συμμαχίας του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ με το εθνικιστικό κόμμα ΜΗΡ παρουσίασαν μια μικρή μείωση στο 51,62% από το 53,66% που ήταν στις εκλογές της 24-06-2018, σε αντίθεση με το ποσοστό του ΑΚΡ το οποίο αυξήθηκε στο 44,31% από το 42,56% που ήταν στις εκλογές της 24-06-2018.

Επίσης, ο εκλογικός χάρτης των εκλογών της 31-03-2019 προσομοιάζει σχεδόν με τον εκλογικό χάρτη του δημοψηφίσματος για την αλλαγή του Συντάγματος που πραγματοποιήθηκε στις 16-04-2017, βάσει του οποίου η αντιπολίτευση υπερίσχυσε στις μεγαλουπόλεις όπως, η Κωνσταντινούπολη, η Άγκυρα, η Σμύρνη κ.λπ. Απλώς, η απώλεια των μεγαλουπόλεων στις πρόσφατες εκλογές, για τον Ερντογάν, έχει περισσότερο ψυχολογικό χαρακτήρα και όχι ουσιαστικό αν λάβουμε υπόψη δύο παράγοντες.

1ος Παράγοντας: Στην Κωνσταντινούπολη και στην Άγκυρα το κουρδικό κόμμα HDP δεν είχε υποψηφίους και οι ψηφοφόροι του στήριξαν τους υποψήφιους δημάρχους του ρεπουμπλικανικού κόμματος CHP.

2ος Παράγοντας: Διαπιστώθηκε ότι μέρος των ψηφοφόρων του εθνικιστικού κόμματος ΜΗΡ δεν στήριξε τους υποψήφιους δημάρχους του ΑΚΡ στην Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη.

Συνεπώς, ο κουρδικός παράγοντας ήταν αυτός που συνετέλεσε στη εκλογική νίκη της αντιπολίτευσης στην Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα, ενώ οι αντίστοιχοι πίνακες που ακολουθούν επιβεβαιώνουν εμφανώς την παραπάνω εκτίμηση.



Από την άλλη πλευρά, αυτό που προκαλεί έντονο προβληματισμό είναι η απώλεια ψήφων του κουρδικού κόμματος HDP στους νομούς της ανατολικής και νοτιοανατολικής Τουρκίας, η οποία προφανώς θα τύχει εκμετάλλευσης από την τουρκική διπλωματία προσδίδοντας σε αυτό, ακόμη και, γεωπολιτική διάσταση αναφορικά με τις εξελίξεις στη Συρία και το Βόρειο Ιράκ. Για καλύτερη αντίληψη των εν λόγω εκλογικών αποτελεσμάτων και τη συνεχή απώλεια κουρδικών ψήφων μετά το 2015 παρατίθεται ο ακόλουθος πίνακας.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί πως οι εκλογές της 31-03-2019 έκλεισαν τον κύκλο της προεκλογικής ατμόσφαιρας που βρισκόταν η Τουρκία τα τελευταία χρόνια, αφού η επόμενη εκλογική αναμέτρηση προβλέπεται να πραγματοποιηθεί μετά από 4,5 χρόνια το 2023. Συνεπώς, η κυρία προσπάθεια από τούδε και στο εξής, σύμφωνα με δήλωση του Ταγίπ Ερντογάν, θα εστιασθεί στην οικονομία, στις μεταρρυθμίσεις, στην αμυντική βιομηχανία, στις σχέσεις της Τουρκίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Ρωσία, καθώς επίσης στην αντιμετώπιση της αστάθειας που υπάρχει στην περιοχή μέσω της διπλωματίας και της στρατιωτικής ισχύος.

Ο Χρ. Μηνάγιας είναι ταξίαρχος ε.α., γεωστρατηγικός αναλυτής και συγγραφέας έξι βιβλίων. Το πρώτο βιβλίο του με τίτλο «Η Γεωπολιτική Στρατηγική και η Στρατιωτική Ισχύς της Τουρκίας» εκδόθηκε το 2010. Το 2014, εκδόθηκαν τα βιβλία του με τίτλους «Αποκαλύπτοντας τον Τουρκικό Λαβύρινθο, Ισλάμ και Πολιτική στην Τουρκία», «Απόρρητος Φάκελος Τουρκία, Η Εθνική Στρατηγική της Τουρκίας» και «Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις και Εξοπλισμοί». Το 2018, εκδόθηκε το πέμπτο βιβλίο του με τίτλο «Μέτωπα Σύγκρουσης και Πολέμου της Τουρκίας» και σε σύντομο χρονικό διάστημα θα εκδοθεί το έκτο βιβλίο του με τίτλο «Τουρκία, Αναθεωρητισμός και Συγκρούσεις».

* Ο Κωνσταντίνος Λουκόπουλος είναι επικεφαλής του παρατηρητηρίου Liberal,

Φωτογραφία: APImages

Παρέμβαση 10 επίτιμων: Εθνική Άμυνα & Ασφάλεια – Υπογράφουν δέκα επίτιμοι αρχηγοί άρθρο στην Καθημερινή

Posted in ΕλεύθερηΓνώμη

«Ισχυρές Ενοπλες Δυνάμεις κάνουν τη χώρα ευυπόληπτη στους φίλους και σεβαστή στους αντιπάλους» γράφουν δέκα απόστρατοι ανώτατοι αξιωματικοί κρούοντας κώδωνα κινδύνου. Η παρέμβασή τους για την Εθνική Άμυνα έρχεται με χρονοκαθυστέρηση, σχολιάζουν απόστρατοι αξιωματικοί.

Γράφουν οι:
Επίτιμοι Αρχηγοί ΓΕΣ:
Κωνσταντίνος Ζιαζιάς Στρατηγός (ε.α., Α/ΓΕΣ 2011-2012)
Κωνσταντίνος Γκίνης Στρατηγός (ε.α., Α/ΓΕΣ 2012-2013)
Αθανάσιος Τσέλιος Στρατηγός (ε.α., Α/ΓΕΣ 2013-2014)
Βασίλειος Τελλίδης Στρατηγός (ε.α., Α/ΓΕΣ 2015-2017)

 

   

Επίτιµοι Αρχηγοί ΓΕΝ:
Κοσµάς Χρηστίδης Ναύαρχος (ε.α., Π.Ν., Α/ΓΕΝ 2011-2013)
Γεώργιος Γιακουµάκης Ναύαρχος (ε.α., Π.Ν., Α/ΓΕΝ 2015-2017)

Επίτιµοι Αρχηγοί ΓΕΑ:
Βασίλειος Κλόκοζας Πτέραρχος (ε.α., Α/ΓΕΑ 2009-2011)
Αντώνιος Τσαντηράκης Πτέραρχος (ε.α., Α/ΓΕΑ 2011-2013)



Επίτιµος Αρχηγός Στόλου:
Κωνσταντίνος Μαζαράκης-Αινιάν Αντιναύαρχος (ε.α., Π.Ν., Α.Σ. 2011-2013)
Επίτιµος Υπαρχηγός Στόλου:
Σπυρίδων Κονιδάρης Αντιναύαρχος (ε.α., Π.Ν., Υ.Σ. 2013-2014)

Εθνική Άμυνα & Ασφάλεια
Το αγαθό της εθνικής άμυνας και της ασφάλειας είναι βασική προϋπόθεση για την ευημερία της χώρας, ωστόσο σπανίως μας απασχολεί ως κοινωνία.

Θεωρείται βασικό κεκτημένο, χωρίς να αξιολογείται η ποιότητα αλλά και η επάρκειά του.
Πάντοτε απασχολεί τις κοινωνίες αν οι επενδύσεις στον παράγοντα εθνική άμυνα και ασφάλεια και ειδικότερα η σχέση κόστους – οφέλους,
είναι παραγωγικές και προσφέρουν το ανάλογο ανταποδοτικό όφελος.
Λογικό και επιβεβλημένο είναι να απασχολεί και την ελληνική κοινωνία και ειδικά τη δεκαετή αυτή περίοδο της οικονομικής κρίσεως.
Αν για άλλες κοινωνίες αυτό αποτελεί θέμα προβληματισμού, για την ελληνική συνιστά υπαρξιακό ζήτημα και αυτό γιατί έχει να αντιμετωπίσει την αναθεωρητική στρατηγική της Τουρκίας.
Η τουρκική επεκτατικότητα δεν είναι ένα θεωρητικό ή ιδεολογικό κατασκεύασμα, αλλά εδράζεται στην πρακτική της γείτονος και σε απτά γεγονότα.

Δεν επέτρεψε στην Κύπρο να προσδιορίσει μόνη της τη μετά-αποικιακή πορεία της, εκδίωξε το σύνολο των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και της Κωνσταντινούπολης από τις πατρογονικές εστίες τους, κατέλαβε το 37% του κυπριακού εδάφους, άλλαξε την πληθυσμιακή σύνθεση της Κύπρου
και αμφισβητεί το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να αξιοποιήσει τους πλουτοπαραγωγικούς της πόρους. Παρεμποδίζει συστηματικά την Ελλάδα να ενασκήσει τα δικαιώματά της που απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες και το διεθνές δίκαιο, ακόμη και με την απειλή πολέμου από τη δεκαετία του 1970 και ιδίως μετά τα Iμια αμφισβητεί κυριαρχικά της δικαιώματα στο Αιγαίο και έχει θέσει επί τάπητος με τον πλέον εμφατικό τρόπο, από τον ίδιο τον πρόεδρο Ερντογάν κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα τον Δεκέμβριο 2017, την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Σε αυτή την αντιπαράθεση η επίκληση από ελληνικής πλευράς διαρκώς του διεθνούς δικαίου δεν είναι επαρκής για την αντιμετώπιση της επιθετικότητας της Τουρκίας, η οποία με τη στάση και τη συμπεριφορά της στην ευρύτερη περιοχή δείχνει να αντιλαμβάνεται μόνο τη γλώσσα της ισχύος.

«Δίκαια μὲν ἐν τῷ ἀνθρωπείῳ λόγῳ ἀπὸ τῆς ἴσης ἀνάγκης κρίνεται, δυνατὰ δὲ οἱ προύχοντες πράσσουσι καὶ οἱ ἀσθενεῖς ξυγχωροῦσιν». (Θουκυδίδης, Ε΄ 89)

Ο Θουκυδίδης, στον περίφημο διάλογο Αθηναίων – Μηλίων διατυπώνει μια μεγάλη αλήθεια: «Το επιχείρημα της δικαιοσύνης έχει αξία μόνο μεταξύ ίσων.

Αλλιώς, ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμή του και ο αδύναμος παραχωρεί ό,τι του επιβάλλει η αδυναμία του».

Δυστυχώς οι δυνατότητες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων την τελευταία δεκαπενταετία βρίσκονται σε συνεχή διολίσθηση, η οποία διαρκώς επιταχύνεται κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσεως.

Αποτέλεσμα αυτού είναι η ισορροπία δυνάμεων μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας να μεταβάλλεται σταθερά υπέρ της δεύτερης.

Η υποχώρηση της σχετικής μαχητικής ικανότητας των Ενόπλων Δυνάμεων μπορεί να οδηγήσει σε εθνικές απώλειες που μπορεί να φθάσουν μέχρι και το επίπεδο της εθνικής καταστροφής με τον πιο άμεσο και απόλυτο τρόπο, όπως έγινε το 1897.

Αποτελεί ευτύχημα ότι αντίθετα από το 1897, παρά τις αναλογίες σε ό,τι αφορά τη χρεοκοπία της ελληνικής οικονομίας, οι διεθνείς συγκυρίες συνδυαζόμενες και με κατάλληλες πολιτικές των ελληνικών κυβερνήσεων τα τελευταία δέκα περίπου χρόνια, έχουν δημιουργήσει συνθήκες σύγκλισης των εθνικών συμφερόντων με εκείνα αρκετών χωρών της ευρύτερης περιοχής, καθώς και με ζωτικά συμφέροντα ισχυρών διεθνών παραγόντων.

Αυτό όμως δυστυχώς από μόνο του δεν αρκεί, καθώς δεν υπάρχουν ακόμη αμυντικές συμμαχίες με συγκεκριμένες δεσμεύσεις και αμοιβαίες υποχρεώσεις. Κανείς δεν εξασφαλίζει απόλυτα την άμυνά του μέσα από διεθνείς συμμαχίες που συνάπτονται στη βάση κυρίως ή αποκλειστικά οικονομικών συμφερόντων. Επίσης, οι εταίροι μας είναι αμφίβολο κατά πόσον μπορούν να συμπήξουν σταθερή και μακροχρόνια εταιρική και κυρίως αμυντική σχέση με μια χώρα που δεν μπορεί ή δεν επιθυμεί να συνεισφέρει θετικά στην κοινή υπόθεση. Πρέπει να είμαστε στρατιωτικά ισχυροί.

Απαιτείται ιδιαίτερα υψηλή ετοιμότητα και αποτελεσματικότητα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς η πρωτοβουλία της πρώτης ενέργειας αφήνεται στον αντίπαλο. Για την επιτυχία της αποτροπής, πρέπει εκείνος να έχει πεισθεί είτε ότι η όποια επιθετική του ενέργεια δεν έχει τύχη ή ότι ακόμη και σε περίπτωση που την αποτολμήσει, θα πληρώσει βαρύ τίμημα και θα τον οδηγήσει στην αποτυχία του τελικού του στόχου.

Η παρατεταμένη οικονομική κρίση, το δημογραφικό πρόβλημα, μα πάνω από όλα οι πολιτικές αποφάσεις που έχουν ληφθεί από διαδοχικές κυβερνήσεις έχουν οδηγήσει τις Ενοπλες Δυνάμεις σε υποστελέχωση, γήρανση του προσωπικού, υποχρηματοδότηση και μείωση του επιπέδου κρίσιμων εφοδίων και υλικών.

Αποτέλεσμα αυτών είναι ο περιορισμός της λειτουργικότητας των μονάδων, της διαθεσιμότητας των μέσων, της επιχειρησιακής εκπαιδεύσεως,
της προωθημένης εθνικής παρουσίας και της υποστηρίξεως των δυνάμεων και δραστηριοτήτων.

Η άμυνα χρηματοδοτείται για το 2019 μόλις με το 1,7% του ΑΕΠ έναντι του προβλεπομένου 2%.

Τα αναφερόμενα για 2% του ΑΕΠ και πλέον, προβαλλόμενα ενίοτε με στόμφο και με υπερηφάνεια, είναι πλασματικά και γίνονται για να καλυφθεί η υποχρέωση προς το ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβάνοντας τις συντάξεις των αποστράτων στελεχών και συνταξιούχων πολιτικών υπαλλήλων των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το δραματικότερο όμως είναι ότι και αυτό το ποσοστό είναι κατανεμημένο λόγω της οικονομικής κρίσεως με τρόπο ανορθολογικό. Το 70% περίπου καλύπτει αποδοχές του προσωπικού και μόλις από 15% καλύπτουν λειτουργικές και αναπτυξιακές ανάγκες.

Η συνέχιση αυτού του μοντέλου χρηματοδότησης οδηγεί τις Ενοπλες Δυνάμεις επιταχυνόμενα στο χείλος του γκρεμού και στην ελεύθερη πτώση με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την άμυνα της χώρας.

Πρέπει κατ’ ελάχιστο το επόμενο οικονομικό έτος η χρηματοδότηση να ανέλθει στο 2% του ΑΕΠ σε πραγματικούς αριθμούς και να εκπονηθεί ένα βραχυπρόθεσμο πρόγραμμα που θα οδηγήσει τη χρηματοδότηση σε 50% αποδοχές και από 25% σε λειτουργικό και αναπτυξιακό προϋπολογισμό.

Επειδή οι αρνητικές επιπτώσεις της οικονομικής πολιτικής τα τελευταία χρόνια στην άμυνα είναι μεγάλες, καλό θα ήταν την προσεχή τετραετία να διατεθεί εκτός του προϋπολογισμού των Ε.Δ. ένα σημαντικό ποσό ετησίως από τα πρωτογενή πλεονάσματα, αποκλειστικά για τη συντήρηση των οπλικών συστημάτων και τη συμπλήρωση εφοδίων και υλικών υπό αυστηρό διακομματικό έλεγχο και προτεραιότητα και με ταχείες διαδικασίες προμηθειών.

Εκείνο που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι δεν υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω περικοπής των αποδοχών του προσωπικού, το οποίο έχει πληρώσει βαρύτατο τίμημα, και έχει οδηγήσει σημαντικό μέρος αυτού στα όρια της επιβίωσης με τις όποιες συνέπειες στην προσήλωση στο επιχειρησιακό του έργο.

Σε ό,τι αφορά τη στελέχωση των Ενόπλων Δυνάμεων και τα θέματα που σχετίζονται με αυτήν, αποτελεί ευθύνη των κυβερνήσεων όπως και η άμυνα συνολικά, οι οποίες έχουν αναλάβει την υποχρέωση να διαθέσουν στις Ενοπλες Δυνάμεις συγκεκριμένο αριθμό προσωπικού, με την έγκριση από το ΚΥΣΕΑ της δομής δυνάμεων σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο.

Δυστυχώς στο πλέγμα των πελατειακών σχέσεων λαμβάνονται από τις κυβερνήσεις αποφάσεις μειώσεως του προσωπικού, χωρίς αυτές να αντισταθμίζονται ή να αναπροσαρμόζονται τα έργα, οι αποστολές και η δομή των Ενόπλων Δυνάμεων.

Βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια των Ε.Δ. αποτελούν σειρά διοικητικών αποφάσεων που ελήφθησαν ειδικά στην περίοδο της οικονομικής κρίσεως,
οι οποίες αποδυναμώνουν τη λειτουργικότητα και δημιουργούν κλίμα και αίσθημα αδικίας, ανισότητας αλλά και αντίληψης στελεχών πολλαπλών ταχυτήτων.

Πέραν αυτών πρέπει να τεθούν επί τάπητος θέματα εθνικής στρατηγικής, οργάνων (Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας) και διαδικασιών διαχειρίσεως αυτής, δόγματος, δομής και καταλληλότητας των δυνάμεων, διαδικασιών προμηθειών, διαχειρίσεως του δημοσίου χρήματος, διαφάνειας και λογοδοσίας και να γίνουν ευρείες μεταρρυθμίσεις.

Θεμελιώδης παράγοντας για την άμυνα είναι η λειτουργία της αμυντικής βιομηχανικής και ερευνητικής βάσεως της χώρας.

Χρειάζεται χάραξη στρατηγικής με όραμα για την ανάπτυξη σε βάθος χρόνου τεχνογνωσίας με τη συνεπή υποστήριξη των πανεπιστημίων, της εγχώριας βιομηχανικής, ναυπηγικής και αεροναυπηγικής, ιδιωτικής και δημόσιας επιχειρηματικότητας, με όρους πραγματικής και όχι πλασματικής βιωσιμότητας, με διεθνείς συνεργασίες στη βάση διακρατικών συμφωνιών και με τη συνδρομή μη κρατικών φορέων όπως η εμπορική ναυτιλία και η βιομηχανική καινοτομία που αποτελούν αδιαμφισβήτητους πολλαπλασιαστές ισχύος.

Μέχρι σήμερα, δυστυχώς, δεν έχει γίνει ποτέ τέτοια ευρεία προσπάθεια.

Οι αποφάσεις σχετίζονται με όρους μυωπικής κομματικής και μικροπολιτικής σκοπιμότητας και όχι με όρους στρατηγικής ανάπτυξης, βιωσιμότητας και ανταγωνιστικού αποτελέσματος.

Τα θέματα αυτά λόγω έλλειψης θάρρους ποτέ δεν ολοκληρώθηκαν σε μια ενιαία στρατηγική μετεξέλιξης, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας σε σχέση με το κόστος στην εθνική άμυνα.

Επείγουν θαρραλέες αποφάσεις.

Τα θέματα εθνικής άμυνας και ασφάλειας απαιτούν ευρύτατη κοινωνική αποδοχή και συνεκτική – συλλογική προσπάθεια όλων των κρατικών φορέων και κοινωνικών δυνάμεων.

Η εμπειρία έχει δείξει ότι οι κυβερνήσεις χωρίς ευρεία συναίνεση από την εκάστοτε αντιπολίτευση δεν είναι ικανές να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το ζήτημα.

Κατανοούμε ότι η παρούσα χρονική συγκυρία δεν επιτρέπει συγκλίσεις και συναινέσεις για αντιμετώπιση μεγάλων θεμάτων,

όμως όποια κυβέρνηση προκύψει από τις επόμενες εθνικές εκλογές απαιτείται να θέσει ως εθνικό ζήτημα άμεσης προτεραιότητας την άμυνα και την ασφάλεια της πατρίδας και να εφαρμόσει άμεσες λύσεις με εποικοδομητική συμβολή και ευθύνη από το σύνολο του πολιτικού συστήματος, της ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της κοινωνίας ευρύτερα.

Η ελληνική κοινωνία και εν προκειμένω η μεταπολιτευτική, πρέπει να αποφασίσει αν θα προχωρήσει προς ένα καλύτερο μέλλον με ορμητικότητα και ζωντάνια ή θα περιέλθει στην ύφεση, τη συρρίκνωση και την παρακμή.

Αν θέλουμε μια Ελλάδα η οποία να εξασφαλίζει ειρήνη και συνθήκες σταθερότητας, ασφάλειας, οικονομικής προκοπής και ευημερίας στους πολίτες της, πρέπει να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα της άμυνας της χώρας. Ισχυρές Ενοπλες Δυνάμεις κάνουν τη χώρα ευυπόληπτη στους φίλους και σεβαστή στους αντιπάλους.

Η συνειδητή επιμονή στην αντιμετώπιση του ζητήματος της εθνικής άμυνας και ασφάλειας με τους σημερινούς όρους, σημαίνει ένα εκ των δύο: είτε έχουμε αποφασίσει υποχώρηση σε αυτά που αποκαλούνται «ζωτικά συμφέροντα» της χώρας, ή παίζουμε με τη φωτιά, ελπίζοντας ότι όπως άλλα προβλήματα και αυτό θα «σκάσει» στα χέρια των επομένων.

«Αἴσχιον δὲ ἔχοντας ἀφαιρεθῆναι ἢ κτωμένους ἀτυχῆσαι» (Θουκυδίδης Β΄ 62)

«Είναι πολύ μεγαλύτερη ντροπή να χάσει κανείς κάτι που έχει στην κατοχή του παρά ν’ ατυχήσει ενώ αγωνίζεται να το κατακτήσει». 

Γρηγόρης Νούσιας: Πρωταπριλιάτικο . . . Από το Forum των Δελφών . . . στον Homo Deus!

Posted in ΕλεύθερηΓνώμη

Το αρίφνητο κοπάδι, με προπομπούς τα γκεσέμια με τους κύπρους τους σε ευφρόσυνη μουσική αρμονία, πήρε τις ρούγες τις επιστροφής από τη βοσκή, με τις ιαχές του μπιστικού να αντιλαλούν στις υπώρειες και τα φαράγγια, στα νότιο-δυτικά του Παρνασσού, αγνάντια στην Κίρρα και τα νερά του Κορινθιακού, με το δειλινό να ολοκληρώνει την πορφυρή του μεταμόρφωση. Αλλά η μικρή κατσίκα μοιάζει ξεκομμένη και δεν εννοεί να ακολουθήσει. Πάνω σ’ ένα στουρναρένιο ξέφωτο, οσμίζεται και ξεφαντώνει. Τα επιτόπια χοροπηδήματα δεν έχουν σταματημό, μόνον για να βάλει τη μουσούδα της στη σχισμή, να πάρει νέα τζούρα και να ανανεωθεί ο εκστασιασμός. Θα την αποζητήσει ο αφέντης της, θα την εντοπίσει, θα την πλησιάσει και με περίσσεια περιέργειας θα θελήσει και αυτός να δοκιμάσει το ‘‘πράμα’’ της σχισμής. Σε λίγο και ο ίδιος θα νοιώθει ‘‘φευγάτος’’ . . .

Δεν ξέρουμε, αν κατσίκα και τσομπάνος, προφέροντας ακατάληπτες συλλαβές, πιάστηκαν χέρι-χέρι για να επιστρέψουν στο κονάκι. Εκείνο που ξέρουμε είναι, ότι το περιστατικό προκάλεσε την καθολική περιέργεια, η οποία, προϊόντος του χρόνου, μετουσιώθηκε σε λατρεία, και, προεξάρχοντος του ιερατείου, στη στουρναρένια τοποθεσία υψώθηκε ένας κάποιος ναός αφιερωμένος στον θεό Απόλλωνα, τον γιό της Λητούς, της θεάς της έναστρης νύχτας. Προηγουμένως, ο Απόλλωνας είχε σκοτώσει τον πελώριο Πύθωνα, τον φύλακα της Κασταλίας πηγής, εκεί πλησίον, και, ίσως, το όνομα του φιδιού αυτού δόθηκε στην Πυθία, η οποία τελικά θα πάρει τη θέση της κατσίκας, πάνω στον τρίποδα, μασώντας φύλλα δάφνης, πάνω από το χάσμα το αναδίδον τον ‘‘ένθεον ατμόν’’, για να εκφέρει τους διφορούμενους χρησμούς. Αυτούς, που, για αιώνες, θα σημαδεύσουν τις αποφάσεις των ιθυνόντων των Ελληνικών πόλεων και τη μοίρα των πολιτών τους. Γιατί εκεί, στον χώρο αυτόν, είχαν συναντηθεί, λέει, οι αετοί του Διός. Γιατί εκεί ήταν ο Ομφαλός της Γής. Γιατί εκεί ήταν οι Δελφοί.

Από αυτόν τον εκστασιακό πρόλογο θα με συνεφέρει η παρουσία του Αλέξανδρου, που, χωρίς περιστροφές, υψώνει φωνή διαμαρτυρίας, «Ο κόσμος πάει μπροστά και στους Δελφούς ατενίζουν το παρελθόν». Αμάν, μοιάζει με χρησμό της Πυθίας! Ναι, οι Δελφοί, εδώ και κάποια χρόνια έχουν καταστεί Forum ανταλλαγής σκέψεων.

Η φετινή συνάντηση ήταν σε εξέλιξη. Στον εναρκτήριο λόγο του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε τονίσει, «Η σχέση του σύγχρονου Ανθρώπου με την Τεχνολογία και τα επιτεύγματά της, είναι γεμάτη αντιφάσεις, που τις δημιουργούν, αφ’ ενός η καθ' όλα δικαιολογημένη "υπερηφάνεια" του δημιουργού απέναντι στα δημιουργήματά του, και αφ’ ετέρου ο συνακόλουθος ‘‘φόβος και δέος’’ του δημιουργού απέναντι στα ίδια του τα δημιουργήματα». Η δε Άρβελερ, στα 92 της, επίσης θα επισημάνει, «Να θυμηθούμε, ότι δεν υπάρχουν εμπειρογνώμονες του μέλλοντος, οπότε, το σύνθημα της Σίλικον Βάλεϊ, ότι ‘‘αν θέλεις να δαμάσεις το μέλλον, πρέπει να το δημιουργήσεις εσύ ο ίδιος’’, είναι η ευθύνη όλων μας σήμερα. Να δημιουργήσουμε δηλαδή το μέλλον».

Και ποιό είναι το ‘‘μέλλον’’, θα τολμήσω να ρωτήσω τον Αλέξανδρο, τον διάκονο των πνευματικών δικαιωμάτων, της ατομικότητος, των προσωπικών δεδομένων και της διαχείρισης της ‘‘ροής της πληροφορίας’’. Θα με παραπέμψει διαρρήδην στο βιβλίο που μου είχε χαρίσει πρόσφατα: ‘‘Homo Deus’’ . . .
Ναι, μοιάζει με ιστορία του μέλλοντος, όπου ο συγγραφέας, Yuval Noah Harari, μεταξύ των άλλων διαλογίζεται, «Πώς μπορεί να αντιμετωπίσει ο σοσιαλισμός την εμφάνιση της μη εργαζόμενης τάξης;», «Πώς μπορεί να συμβιβαστεί ο φιλελευθερισμός με την εμφάνιση ενός μεγάλου αδερφού, που θα αντλεί τη δύναμή του από τα Μεγάλα Δεδομένα;». «Θα φτάσει, άραγε, η Σίλικον Βάλεϊ να παράγει και νέες θρησκείες, εκτός από νέες τεχνολογίες;». Τέτοια! Και καλά ξεμπερδέματα . . .

Η ανθρωπότητα βρίσκεται σε τέτοιο σημείο της ιστορίας, που μπορεί να στρέψει το βλέμμα της ψηλά και να αναζητήσει νέους ορίζοντες. Ας το δεχθούμε. Αλλά, το ερώτημα προβάλλει αμείλικτο, τι θα την κάνουμε όλη αυτή τη δύναμη που μας προσφέρουν η βιοτεχνολογία και η πληροφορική; Είναι πρώτη φορά στην ιστορία, που ο πόλεμος δεν συνυπολογίζεται ως ενδεχόμενο γεγονός όταν κυβερνήσεις, εταιρίες, ακόμη και ιδιώτες σχεδιάζουν το άμεσο μέλλον. Η ειρήνη έχει αποκτήσει ένα διαφορετικό νόημα, και παρουσιάζεται ως ‘‘μη δυνατότητα πολέμου’’. Οι παραδοσιακές αιτίες συμφορών εκλείπουν. Όμως, αν οι άνθρωποι συνεχίσουν να υποφέρουν από πείνα, επιδημίες και πολέμους, χαρακτηριστικά του παρελθόντος, δεν θα μπορούμε εφ’ εξής να κατηγορούμε τη φύση ή τον Θεό.

Αλλά, η ιστορία δεν ανέχεται το κενό. Αν, λοιπόν, τα περιστατικά λιμού, επιδημιών και πολέμου μειώνονται, μέχρι να εκλείψουν, κάτι άλλο θα πάρει τη θέση τους στην ανθρώπινη ημερήσια διάταξη, καθ’ ότι οι άνθρωποι σπάνια είναι ικανοποιημένοι με αυτά που είδη έχουν. Και επειδή το δικαίωμα στη ζωή δεν έχει ημερομηνία λήξεως, οι επόμενοι στόχοι της ανθρωπότητας, πιθανότατα, θα σχετίζονται με την αθανασία, τη μακαριότητα και τη θεϊκότητα. Με τις παραδοχές, ότι αυτό που μας κάνει ευτυχισμένους δεν είναι ο στόχος, αλλά το ίδιο το ταξίδι, ότι η γνώση που δεν αλλάζει τη συμπεριφορά είναι άχρηστη, και ότι η μοναδική μεγάλη σταθερά της ιστορίας είναι, ότι όλα αλλάζουν. Αυτά σαν εισαγωγή . . .

Στις αρχές του 21ου αιώνα, το τρένο είναι έτοιμο να ξεκινήσει, και όσοι το χάσουν δεν θα έχουν άλλη ευκαιρία. Είναι ανάγκη να γίνει κατανοητή η τεχνολογία του αιώνα που διανύουμε, και συγκεκριμένα να εξοικειωθούμε με τις δυνάμεις της βιοτεχνολογίας και των αλγορίθμων. Όσοι ανέβουν με αξιώσεις στο τρένο της προόδου θα αποκτήσουν τις ‘‘θεϊκές’’ ιδιότητες της δημιουργίας. Οι άλλοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με την εξαφάνιση. Χμ! Πώς να την εμπεδώσεις αυτή την προοπτική; Για προσδοκία, πάντως, δεν το λες! Ας προσπαθήσουμε, όμως, να απομακρυνθούμε, όσο γίνεται, από αυτό που μοιάζει σαν το απόλυτα αφηρημένο και που ίσως τρομάζει.

Ο σοσιαλισμός ήταν πολύ προηγμένος πριν εκατό χρόνια, δεν μπόρεσε όμως να παρακολουθήσει τις νέες τεχνολογίες. Οι φιλελεύθεροι, αντιθέτως, προσαρμόστηκαν πολύ καλύτερα στην εποχή της πληροφορίας. Αν ο Μαρξ ξαναγυρνούσε σήμερα στη ζωή, μάλλον θα παρότρυνε τους λιγοστούς εναπομείναντες οπαδούς του να αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στην ανάγνωση του ‘‘Κεφαλαίου’’ και περισσότερο στη μελέτη του διαδικτύου και του ανθρώπινου γονιδιώματος.

Τα νικηφόρα, κατά γενική παραδοχή, φιλελεύθερα ιδεώδη σπρώχνουν τώρα την ανθρωπότητα να κυνηγήσει τους τρεις στόχους που προαναφέραμε, έστω και κατά λεκτική υπερβολή. Σπρωγμένοι από τις, υποτίθεται, αλάνθαστες επιθυμίες πελατών και ψηφοφόρων, οι επιστήμονες και οι μηχανικοί αφιερώνουν όλο και μεγαλύτερες προσπάθειες σε αυτά τα εγχειρήματα. Δεν είναι καθόλου παράδοξο, που ένας ανθρωπιστικός πολιτισμός θα θελήσει να μεγιστοποιήσει τη διάρκεια ζωής, την ευτυχία και τη δύναμη των ανθρώπων, για να χρησιμοποιήσουμε πιο συμβατούς όρους. Ναι, οι άνθρωποι, εν κατακλείδι, έχουν ελεύθερη βούληση, χωρίς βέβαια να αγνοούμε και τις όποιες αμφισβητήσεις της.

Στον 21ο αιώνα, λοιπόν, ένα καινοφανές ερώτημα μετατρέπεται σε επείγον πολιτικό και οικονομικό ζήτημα. Ποιό, δηλαδή, από τα δύο είναι πραγματικά σημαντικό, η συνείδηση ή η νοημοσύνη; Η απάντηση παρουσιάζεται, οσημέραι, έως ξεκάθαρη, ότι δηλαδή η νοημοσύνη είναι υποχρεωτική . . . αλλά η συνείδηση προαιρετική. Χμ! Μοιάζει πολύ προχωρημένο, αλλά πρέπει να ενταχθούμε στην ‘‘παραδοχή’’ αυτή, αν δεν θέλουμε να χάσουμε το τρένο.

Αργά ή γρήγορα, οι μη αναβαθμισμένοι άνθρωποι θα είναι εντελώς άχρηστοι, προβλέπουν οι προχωρημένοι οικονομολόγοι. Robot και τρισδιάστατοι εκτυπωτές αντικαθιστούν ήδη τους εργάτες σε χειρωνακτικές εργασίες, και οι υψηλής νοημοσύνης αλγόριθμοι θα κάνουν το ίδιο στις δουλειές γραφείου. Ήδη, το βλέπουμε, τραπεζικοί υπάλληλοι και ταξιδιωτικοί πράκτορες έχουν γίνει είδη προς εξαφάνιση, όσο και αν διαμαρτύρονται οι συνταξιούχοι στις ουρές των ταμείων.

Είναι πραγματικότητα, ότι οι περισσότερες χρηματοπιστωτικές συναλλαγές σήμερα γίνονται από αλγόριθμους, που μέσα σε ένα δευτερόλεπτο μπορούν να επεξεργάζονται περισσότερα δεδομένα απ’ ότι ένας άνθρωπος σε έναν χρόνο. Και μπορούν να αντιδράσουν στα δεδομένα μέσα σε ένα ανοιγοκλείσιμο του ματιού.

Χρειάζεται, επομένως, να διερωτηθούμε για το ποιά θα είναι η μοίρα των δικηγόρων, όταν εξελιγμένοι αλγόριθμοι θα μπορούν, μέσα σε λίγες ώρες, να εντοπίζουν περισσότερα νομικά προηγούμενα και νομολογίες, από όσα ένας νομικός σε όλη του την καριέρα;

Και οι μαγνητικοί τομογράφοι, που θα μπορούν να λειτουργήσουν σαν αλάνθαστες, σχεδόν, μηχανές αλήθειας;

Και αυτοί οι ψηφιακοί δάσκαλοι, που ποτέ δεν θα χάνουν την υπομονή τους, δεν θα φωνάζουν και δεν θα απεργούν;

Και οι γιατροί, που μπορεί να πέφτουν θύματα των αλγόριθμων; Αλλά ας μη το συνεχίσουμε. Και βέβαια δεν θα εξαφανιστούν όλοι. Τα πράγματα που χρειάζονται ένα υψηλότερο επίπεδο δημιουργικότητας θα παραμείνουν σε ανθρώπινα χέρια, εικάζεται.

Ναι, χρειάζεται δύναμη για να ξεφύγεις από τα αμείλικτα ερωτήματα του 21ου αιώνα, με σημαντικότερο, ίσως, τι θα κάνουμε με όλους τους πλεονάζοντες ανθρώπους. Τι θα κάνουν οι άνθρωποι με συνείδηση, όταν θα έχουμε μη συνειδητούς αλγόριθμους αλλά υψηλής νοημοσύνης, που θα μπορούν να κάνουν σχεδόν τα πάντα καλλίτερα; Στις 10 Φεβρουαρίου 1996, ο Deep Blue της IBM νίκησε τον παγκόσμιο πρωταθλητή Κασπάρωφ στο σκάκι. Ήταν το περιστατικό αυτό αρκετό για να διαγραφεί για πάντα ο ισχυρισμός για ανωτερότητα του ανθρώπου; Μένει να αποδειχθεί.

Είναι γνωστή η περιπέτεια της Angelina Jolie, της οποίας το θάρρος και οι επιλογές της να δημοσιοποιήσει ένα εν δυνάμει πρόβλημα της υγείας της τής χάρισαν διεθνή αναγνώριση και θαυμασμό. Τη συγκεκριμένη στιγμή η διακεκριμένη ηθοποιός δεν ένοιωθε κάποιον πόνο ή έστω ενόχληση. Τα αισθήματά της τής έλεγαν, «Ηρέμησε, όλα είναι απολύτως υπό έλεγχο». Χμ! Αλλά οι αλγόριθμοι των υπολογιστών των γιατρών της έλεγαν κάτι διαφορετικό, «Και βέβαια, δεν αισθάνεσαι ότι συμβαίνει κάτι κακό στο σώμα σου, αλλά στο DNA σου υπάρχει μια ωρολογιακή βόμβα. Κάνε κάτι, τώρα!». Ναι, και έκανε προληπτική μαστεκτομή. Συγκινητικό, ε; Αργότερα θα έρθει και στις πηγές του Αχέροντα, τις οποίες θα περπατήσει ιππαστί.

Το σύμβολο {23 and Me} αναφέρεται στα είκοσι τρία ζεύγη χρωμοσωμάτων που κωδικοποιούν το ανθρώπινο γονιδίωμα και που έχουν μια πολύ ιδιαίτερη σχέση με τον εαυτόν μας, του κάθε ενός ξεχωριστά. Όποιος μπορεί να καταλάβει τι λένε τα χρωμοσώματά μας, μπορεί να μας πει πράγματα για τον εαυτόν μας, τα οποία ούτε καν υποπτευόμαστε. Σήμερα, κιόλας, ο αλγόριθμος του Facebook μπορεί να εκτιμήσει καλλίτερα την προσωπικότητα και τις διαθέσεις των ανθρώπων, απ’ ό,τι φίλοι, σύζυγοι και γονείς. Πολλοί ήδη το έχουν επιχειρήσει, όπως έχουμε παρατηρήσει. Λοιπόν, μετά την ανάρτηση αυτή σβήνουν όλα τα προσωπικά δεδομένα! Με τι καρδιά να πας παρακάτω!

Εφ’ όσον οι βιολόγοι, αυτοί οι επιστήμονες του μέλλοντος, κατέληξαν ήδη στο συμπέρασμα, ότι οι ανθρώπινοι οργανισμοί είναι αλγόριθμοι, αυτομάτως γκρεμίστηκε ο τοίχος ανάμεσα στο οργανικό και το ανόργανο. Και μετέτρεψαν την επανάσταση των υπολογιστών, από καθαρό μηχανολογικό ζήτημα, σε βιολογικό κατακλυσμό. Και μεταβίβασαν την αυθεντία από τους μεμονωμένους ανθρώπους στους δικτυωμένους αλγορίθμους. Βάζω στοίχημα, ότι ουδέποτε θα εκλείψουν οι αυθεντίες . . .

Είναι οφθαλμοφανές, οτι η μεταβίβαση, γενικότερα, της εξουσίας από τους ανθρώπους στους αλγόριθμους συμβαίνει ήδη γύρω μας, όχι σαν αποτέλεσμα κοσμοϊστορικών κυβερνητικών αποφάσεων, αλλά εξ αιτίας μιας πλημμύρας από πεζές προσωπικές επιλογές. Αν δεν προσέξουμε, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένα Οργουελικό αστυνομικό κράτος, που θα καταγράφει και θα ελέγχει διαρκώς, όχι μόνον τις πράξεις μας, αλλά ακόμα και ό,τι συμβαίνει μέσα στο σώμα και στο μυαλό μας, όσο θα μας έχει απομείνει . . .

Στις ερχόμενες δεκαετίες, οι νέες τέχνο-θρησκείες θα κατακτήσουν τον κόσμο με την υπόσχεση της ‘‘σωτηρίας’’ μέσα από τους αλγόριθμους και τα γονίδια. Το πιό ενδιαφέρον μέρος του κόσμου, και από ‘‘θρησκευτική σκοπιά’’, θα είναι η Σίλικον Βάλεϋ, στην Καλιφόρνια. Πέρασα απ΄ έξω αλλά δεν μπήκα. Εκεί όπου οι γκουρού της υψηλής τεχνολογίας προετοιμάζουν τις νέες ‘‘θρησκείες’’, που θα έχουν μικρή σχέση με τον Θεό και πολύ μεγαλύτερη με την τεχνολογία.

Νέες τεχνο-επιστήμες εν όψει. Ο τεχνο-ανθρωπισμός και η ‘‘θρησκεία’’ των δεδομένων. Η πρώτη συμφωνεί, ότι ο Homo Sapiens έχει ολοκληρώσει την ιστορική του πορεία και πρέπει να δημιουργηθεί ο διάδοχός του, ο Homo Deus . . . Εδώ είμαστε. Δηλαδή, ένα πολύ ανώτερο μοντέλο ανθρώπου, που θα διατηρεί κάποια ανθρώπινα χαρακτηριστικά, αλλά θα διαθέτει επίσης αναβαθμισμένες σωματικές και πνευματικές ικανότητες, που θα του επιτρέψουν να κρατήσει τη θέση του ακόμα και απέναντι στους πιο εξελιγμένους μη συνειδητούς αλγόριθμους. Με απλά λόγια, οι άνθρωποι πρέπει να αναβαθμίσουν το μυαλό τους, αν θέλουν να παραμείνουν στο παιχνίδι.

Η δεύτερη τεχνο-επιστήμη μας λέει, ότι πρέπει να μετατρέψουμε τα δεδομένα σε πληροφορία, την πληροφορία σε γνώση και τη γνώση σε σοφία. Ποιός θα τα κάνει αυτά; Χωρίς αντίρρηση, οι ηλεκτρονικοί αλγόριθμοι, οι οποίοι θα έχουν πρόσβαση ακόμη και στα Ακασσικά Αρχεία του Σύμπαντος, καθ’ υπερβολήν.

Έτσι, σύμφωνα με τη σύγχρονη αντίληψη, ο καπιταλισμός της ελεύθερης αγοράς και ο κρατικά ελεγχόμενος κομμουνισμός δεν είναι ιδεολογίες, ή ηθικά πιστεύω, ή πολιτικοί θεσμοί, που βρίσκονται σε διαρκή ανταγωνισμό. Είναι στην ουσία ανταγωνιστικά συστήματα επεξεργασίας δεδομένων. Οποία απλούστευσις! Και τόσο αίμα ανά τους αιώνες; Ναι, ο καπιταλισμός χρησιμοποιεί κατανεμημένη επεξεργασία, ενώ ο κομμουνισμός βασίζεται στη συγκεντρωτική επεξεργασία. Η μέριμνα για την επεξεργασία δεδομένων εξηγεί ακόμη και το γιατί οι καπιταλιστές προτιμούν τη χαμηλή φορολογία, για να αναφερθούμε και σε μια προεκλογική εξαγγελία!

Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε, ότι, καθώς οι συνθήκες επεξεργασίας δεδομένων αλλάζουν ραγδαία, η δημοκρατία μπορεί να μπει σε περιπέτειες. Καθ’ ότι, όχι μόνον ο όγκος των δεδομένων αλλά και η ταχύτητα επεξεργασίας αυτών καθώς αυξάνονται, σεβαστοί θεσμοί, όπως εκλογές, πολιτικά κόμματα και κοινοβούλια μπορεί να καταστούν παρωχημένοι, όχι επειδή είναι ανήθικοι (ούτε συζήτηση . . .) αλλά επειδή δεν θα είναι επαρκείς στην ανάλυση των δεδομένων. Η κρατική χελώνα δεν θα μπορεί να παρακολουθήσει τον τεχνολογικό λαγό. Θα την κατακλύζουν τα δεδομένα του.

Με τέτοια ‘‘ροή της πληροφορίας’’, σε λίγο, κανείς δεν θα ξέρει κατά πού πήγε η εξουσία, όσα γκεσέμια με ηχηρούς κύπρους και αν την οδηγούν. Κανείς ‘‘Αδελφός’’, όσο μεγάλος και αν είναι, όσες ιαχές και αν αντιλαλήσει, δεν θα μπορεί να την κονέψει. Στο τέλος θα εξαφανιστεί και αυτός, γιατί θα έχει αντικατασταθεί από τα ‘‘Μεγάλα Δεδομένα’’. Το παρήγορο είναι, ότι για όλα αυτά θα χρειαστεί χρόνος πλέον του αιώνος. Ευτυχώς . . .

Όμως, είμαστε, ήδη, στη διαχωριστική γραμμή που, ο ανθρωπισμός έλεγε, «Άκου τα συναισθήματά σου», ενώ η επιστήμη επεξεργασίας δεδομένων λέει (τώρα) , «Άκου τους αλγόριθμους». Αισθάνομαι μακάριος, που ακόμη δεν μπορώ να προσδιορίσω πότε θα γίνει δόγμα καθολικό το ότι, «Η ζωή είναι απλώς επεξεργασία δεδομένων». Πάντως, θα έρθει η στιγμή που και τα συναισθήματα θα είναι αλγοριθμικής τεχνοτροπίας. Ούφ . . . !

Όχι, δεν θα γίνει ο ‘‘Homo Deus’’ το νέο ευαγγέλιο, ούτε το καινούργιο προσκεφάλι μας. Χωρίς αυτό να σημαίνει, αν και υπάρχει χάσμα γενεών, ότι δεν μπορώ να συνεννοηθώ με τον Αλέξανδρο. Απλώς ο ίδιος να προσέχει τα δώρα που μου κάνει! Και προς το παρόν, αντί για το τρένο που οδηγεί στους αλγοριθμικούς λαβυρίνθους, προτιμούμε αυτό για τις στουρναρένιες υπώρειες του Ζαλόγγου, αγνάντια του Αμβρακικού και σε ασφαλή απόσταση από ‘‘χάσματα με ένθεον ατμόν’’, και μ’ αυτό σας αποχαιρετούμε.

1 Απριλίου 2019
Γρηγόριος Δημ. Νούσιας – Αεροπόρος. 

Ιωάννης Μπαλτζώης: Η “Γαλάζια Πατρίδα” των Τούρκων και οι αμερικανικοί πύραυλοι των Σκοπίων- Ο Ι. Μπαλτζώης στο Militaire!! ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ!!

Posted in ΕλεύθερηΓνώμη

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥΡΚΙΑΣ- ΣΥΡΙΑΚΟΥ-ΣΚΟΠΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΙΑΣ 

Τελικά σε τι αποσκοπεί η Τουρκία με την πολυδιαφημισμένη άσκηση αλάζια  Πατρίδα”; Είναι δικαιολογημένες ή όχι οι ανησυχίες που εκφράζονται ότι “κάτι μπορεί να συμβεί” στην άσκηση που είναι πράγματι η μεγαλύτερη που έχουν κάνει οι τουρκικές ΕΔ;
 
Ο Αντιστράτηγος ε.α και μέλος του ΔΣ του ΕΛΙΣΜΕ Ιωάννης Μπαλτζώης, μιλά στο Militaire.gr ,όχι μόνο γι΄ αυτό το θέμα που θα απασχολήσει την εβδομάδα που έρχεται, αλλά γενικότερα για τη θέση της Τουρκίας, τις μεγάλες δυσκολίες και τα εμπόδια που έχει να αντιμετωπίσει ο Ερντογάν.

Η συζήτηση με τον κ.Μπαλτζώη επεκτείνεται και στα Βαλκάνια, όπου υπάρχει επίσης μεγάλη αναταραχή. Εξηγεί τι συμβαίνει στην Αλβανία αλλά κυρίως δίνει απάντηση για την εμμονή των ΗΠΑ να κλείσουν πάση θυσία το θέμα των Σκοπίων. Τα σχέδια που έχουν για το γειτονικό μικρό κράτος απαιτούσαν την άμεση ένταξή τους στο ΝΑΤΟ.

Δείτε τη συνέντευξη.